Ostatni etap

CinemaSerf (منتقد)

واندا یاکوبوفسکا، کارگردان فیلم، خودش در اواخر جنگ جهانی دوم در آوشویتس زندانی بوده و به همین خاطر دقیقاً تو بهترین موقعیت برای روایت داستان «مارتا» (با بازی خیره‌کننده باربارا دراپینسکا) قرار داره. زن یهودی که برای قتل‌عام به این اردوگاه بدنام فرستاده می‌شه، اما طبق یک چرخش عجیب سرنوشت، به عنوان مترجم نازی‌ها انتخاب می‌شه. این اتفاق شاید جونش رو نجات بده، اما مجبورش می‌کنه شاهد زندگی لبریز از خشونت، محرومیت و تحقیر خانواده‌ش و بی‌شمار انسان دیگه باشه، قبل از اینکه دست مرگ به سراغشون بیاد و نجاتشون بده. چیزی که اینجا می‌بینیم به ساده‌ترین و دقیق‌ترین شکل ممکن وحشیگری جاری در اونجا رو نشون می‌ده؛ وحشیگری‌ای که گاهی اوقات حتی کثیف‌تر و زننده‌تر به نظر می‌رسید چون زن‌های مجرم هم به اندازه مردها دستشون به این جنایات آلوده بود. در واقع انگار بعضی‌هاشون رسماً از این قدرت تازه‌رسیده لذت می‌بردند! استفاده از صفحه گرامافون برای پوشوندن صدای کتک زدن‌های مداوم افرادی که همکاری نمی‌کردند، معترض بودند یا فقط قیافه‌شون به دل بقیه نمی‌نشست، به طرز باورنکردنی‌ای مشمئزکننده و کثیف بود. ترکیب بازیگران بااستعداد در نقش‌های مکمل و فیلم‌برداری در خودِ اردوگاه، چنان زهر و تلخی مضاعفی به فیلم داده که اصلاً نیازی به فیلم‌نامه نداشت تا حس بیننده رو درگیر کنه. این زن‌ها شکست‌پذیر نبودند؛ نوعی سرسختی و اراده قوی تو وجودشون ریشه دوانده بود که نمونه بارزش رو می‌شه تو شخصیت شجاع و زیرک «مارتا» دید؛ زنی که خودش و هزاران هم‌بندش مدام روی لبه تیغ راه می‌روند تا فقط زنده بمونند. انگار می‌تونی بوی شرارت رو از این فیلم حس کنی و به عنوان نمونه‌ای از شقاوت و بی‌رحمی بشر در حق هم‌نوع خودش، مو به تن آدم سیخ می‌کنه. فیلم خیلی تصویر خشونت‌بار یا جزئیات وحشتناکی رو نشون نمی‌ده، اما مجموع عناصرش فیلمی بس گیرا و جذاب ساخته؛ فیلمی که شاید جنگ‌طلبان سال ۲۰۲۴ بد نباشه بشینند و تماشاش کنند.