The Doolins of Oklahoma

John Chard (منتقد)

از دالتون‌ها تا دولین‌ها. فیلم «دولین‌های اوکلاهما» (با نام دیگر: تعقیب بزرگ) به کارگردانی گوردون داگلاس و نویسندگی کنت گارنت ساخته شده است. رندولف اسکات، جورج مک‌ریدی، لوئیز البریتون، جان ایرلند، نوآ بیری جونیور، چارلز کمپر و ویرجینیا هیوستون در آن بازی می‌کنند. موسیقی کار از جورج دانینگ و پل سوتل، و فیلمبرداری بر عهده چارلز لاوتون جونیور بوده است. پس از سقوط باند دالتون، بیل دولین (با بازی اسکات) رئیس دارودسته خودش می‌شود. اما با تعقیب سفت و سخت قانون و اشتیاقش به شروع یک زندگی جدید، دولین می‌داند که کارش بسیار دشوار است.

از آنجایی که این موضوع خیلی‌ها را اذیت می‌کند، باید اشاره کنم که اگر دنبال درس تاریخ هستید—فیلمی پر از حقایق واقعی زندگی—بهتر است جای دیگری بگردید. این فیلم در بهترین حالت برداشتی آزاد از زندگی بیل دولین یاغی است که سازندگان بعضی چیزها را درست و بعضی دیگر را نادرست به تصویر کشیده‌اند. پس فقط بنشینید و از یک فیلم وسترن سرگرم‌کننده با حضور ستون اصلی این ژانر، رندی اسکات در نقش اول، لذت ببرید. قواعد استاندارد وسترن‌های دهه‌های ۴۰ و ۵۰ اینجا هم حاکم است؛ یعنی در این دشت‌های پر از گرد و خاک اتفاق جدیدی نمی‌افتد: یاغی می‌خواهد از گذشته‌اش فرار کند اما شرایط به او اجازه نمی‌دهد. پای تعارض‌های اخلاقی و عاطفی، تعقیب و گریزها، کتک‌کاری، تیراندازی، سرقت و ژست‌های مردانه وسط می‌آید. اعضای باند دولین اینجا به عنوان یاغی‌های دوست‌داشتنی تصویر شده‌اند، به خصوص شخصیت اصلی یعنی بیل که کاملاً این حس را القا می‌کند؛ و دقیقاً همین‌جاست که قوانین نظام رده‌بندی تولید (Production Code) جلوی روایت قوی‌تر و تند و تیزتر داستان را می‌گیرد. متأسفانه در حق کاراکترهای زن داستان در بخش فیلمنامه کم‌لطفی شده و وظیفه جمع‌وجور کردن فیلم به سلامت بر دوش مردها افتاده است.

در سطح کیفی تولید، چیزهای تحسین‌برانگیز زیادی وجود دارد. فیلمبرداری سیاه‌وسفید لاوتون بسیار شفاف و پرجزئیات است، صحنه‌های داخلی فضاسازی عالی‌ای دارند و لوکیشن‌های بیرونی کالیفرنیا به زیباترین شکل ممکن به نمایش درآمده‌اند. بدلکاری‌ها (با حضور اسطوره بدلکاری، یاکیما کانوت که روی تمام جزئیات نظارت داشته) درجه یک، هیجان‌انگیز و کاملاً طبیعی از آب درآمده است. گل سرسبد اثر هم صحنه رم کردن گله در انتهای فیلم است که اصلاً اغراق نیست اگر بگوییم نفس‌گیر است. از گروه بازیگری هم ایرادی نمی‌توان گرفت؛ اسکات همیشه جذاب در محاصره کارکشته‌های این سبک قرار گرفته که حسابی بلدند چطور یک فیلم وسترن را درآورند، و با داگلاس روی صندلی کارگردانی، خیالتان راحت است که با کسی طرفید که فوت و فن این ژانر را خوب می‌شناسد. شاهکار یا شق‌القمر خاصی در کار نیست و بعضی صحنه‌های کلیشه‌ای شاید توی ذوق طرفداران پر و پا قرص این سبک بزند، اما در کل جذابیت‌های زیادی دارد. از همان شلیک‌های اولیه تا صحنه پرهیجان رمیدن اسب‌ها و پایان همراه با حسرت، فارغ از میزان وفاداری به تاریخ، دیدنش حسابی می‌چسبد. ۷ از ۱۰.