Wichita

John Chard (منتقد)

سگِ قانون‌گذار کانزاس! فیلم ویچیتا به کارگردانی ژاک تورنر و نویسندگی دنیل بی. اولمن ساخته شده است. جوئل مک‌کری، ورا مایلز، والاس فورد، ادگار بوکانان، لوید بریجز و کیت لارسن در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. فیلم با فرمت سینماسکوپ/تکنی‌کالر فیلمبرداری شده، مدیر فیلمبرداری آن هارولد لیپ‌ستین و آهنگسازش هانس جی. سالتر است. ویچیتا داستانِ منشأ و گذشته یکی از چهره‌ها یعنی وایت ارپ (با بازی مک‌کری) است؛ داستانی که پیش از رسیدن او به داج سیتی (جایی که ظاهراً در آنجا تیراندازی معروف رخ داده) روایت می‌شود. از منظر روایی، این یک داستانِ شهرآرایی است؛ ارپ وارد ویچیتا که به تازگی در حال شکوفایی است می‌شود، در حالی که تا این نقطه فقط شکارچی بوفالو بوده است. اما با هجوم گاوچران‌ها به شهر و تاریک شدن اوضاع، ارپ که نماد خوبی و عدالت است، می‌بیند که دیگر نمی‌تواند پیشنهاد مسئولان شهر برای پذیرش سمت کلانتری را رد کند.

این از آن فیلم‌های وسترنی است که هواداران ژانر وسترن را به وسترن‌بازهای دوآتشه تبدیل می‌کند. فیلمی که در کودکی تماشا می‌کردید و کاملاً تسلیمِ هسته مرکزی آن یعنی تقابل آدم‌خوبه‌ها با آدم‌بدها می‌شدید. البته که در کودکی هیچ اهمیتی به درون‌مایه‌هایی مثل چیره شدن سرمایه‌داری بر عقل سلیم یا تمایلات متافیزیکی نمی‌دادیم، آن هم در حالی که یک کارگردان نابغه در حال قاب‌بندی و ثبت نماهایی بسیار شاخص است. لعنتی! حتی هوش و پختگی فیلمنامه هم از دستمان درمی‌رفت و بخش‌های تاریک داستان صرفاً اتفاقاتی کم‌اهمیت به نظر می‌رسیدند...

ویچیتا فیلمسازی به شدت فوق‌العاده‌ای دارد. خیلی خب! فیلم سرتاسر اکشن نیست. البته که چند مشت‌زنی خوب، مقداری درگیری سنگر به سنگر و تیراندازی‌های استاندارد در آن وجود دارد، اما این‌ها صرفاً مجرایی برای ارائه یک درام انسانی هوشمندانه و جذاب هستند که توسط مک‌کری (درخشان در نقش‌آفرینی) و دیگر بازیگران به زیبایی اجرا شده‌اند. تورنر، اولمن و لیپ‌ستین اطمینان حاصل کرده‌اند که هیچ چیزی در فیلمنامه یا انتخاب لوکیشن هدر نرود؛ طراحی لباس‌ها اصیل و چشم‌نواز است و خودِ داستان یعنی به تصویر کشیدن این شخصیت نمادین، بههمان اندازه که تماشایی است، به شکلی باشکوه سرگرم‌کننده هم هست. این یک وسترن سنتی برای طرفداران سنتی وسترن است. عالیه! ۸/۱۰