The True Story of Jesse James

tmdb76622195 (منتقد)

نیکلاس ری (Nicholas Ray) کارگردان فیلم‌های پرطرفدار «جانی گیتار» (Johnny Guitar) و «یاغی بی‌هدف» (Rebel Without a Cause)، پیش از رفتن به اروپا مجبور بود به تعهدات قراردادی‌اش عمل کند و این فیلم زندگی‌نامه‌ای کوتاه درباره این یاغی بدنام آمریکایی را ساخت. داستان فیلم عمدتاً از طریق فلاش‌بک‌های بیش از حد طولانی روایت می‌شود و تمام بخش‌های مهم زندگی فرانک و جسی جیمز را پوشش می‌دهد. رابرت واگنر (Robert Wagner) نقش جسی را بازی می‌کند و جفری هانتر (Jeffrey Hunter) انتخاب بسیار خوبی برای نقش برادر بزرگترش فرانک است. بر اساس فیلمنامه والتر نیومن (Walter Newman) که اقتباسی از فیلمنامه نانالی جانسون (Nunnally Johnson) از فیلم «جسی جیمز» محصول ۱۹۳۹ است، پس از اینکه رفتار با سربازان و طرفداران مؤتلفه پس از جنگ داخلی آن‌ها را به سمت جرم و جنایت سوق می‌دهد، جسی و دسته‌اش در حومه میزوری به این سو و آن سو می‌تازند، به بانک‌ها و قطارها دستبرد می‌زنند و پول‌ها را به فقرا می‌دهند. جسی عشق را در کنار زی (با بازی بی‌حوصله هوپ لانگ (Hope Lange)) پیدا می‌کند، اما مدام مجبور است برای کار او را ترک کند و هر بار قول می‌دهد که سرقت بعدی آخرین آن‌ها خواهد بود. برادران جیمز همچنین مادری بسیار حامی (با بازی اگنس مورهد (Agnes Moorehead)) دارند که هر کار آن‌ها را توجیه می‌کند، حتی پس از اینکه خانه مزرعه‌اش به خاطر پسرانش بمب‌گذاری می‌شود.

اگر فیلم فوق‌العاده «ترسیم قتل جسی جیمز به دست رابرت فورد ترسو» (The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford) را دیده باشید، پس از همان عنوان فیلم می‌دانید که داستان ما چگونه به پایان می‌رسد. فیلم ری در قالب وایداسکرین سینمااسکوپ زیبا به نظر می‌رسد، اما کارگردانی حس بسیار خسته‌کننده و کارمندانه‌ای دارد. هیچ شور و اشتیاقی برای این داستان وجود ندارد و حتی از چند سکانس واضح فیلم سال ۱۹۳۹ به جای فیلم‌برداری صحنه‌های بدلکاری واقعی جدید استفاده شده است. فیلم با زمان نسبتاً کوتاه ۹۲ دقیقه‌ای‌اش، ناقص به نظر می‌رسد. شخصیت‌پردازی مخاطب را به چالش نمی‌کشد و بار دیگر اعمال کسی را توجیه می‌کند که امروزه به عنوان یک سارق مسلح و احتمالاً قاتل زنجیره‌ای شناخته می‌شود.

ری در یک سکانس قابل‌توجه که در آن جسی توسط یک کشاورز همسایه شلاق می‌خورد، کمی از سادومازوخیسم سرکوب‌شده دهه ۵۰ را اضافه می‌کند، اما جدای از این، کارگردان چیز زیادی برای درگیر کردن مخاطب به ما نمی‌دهد. طبق شایعاتی که درباره بسیاری از فیلم‌های اواخر دهه ۱۹۵۰ وجود دارد، قرار بود جیمز دین (James Dean) در این فیلم بازی کند. جیمز دین در نقش جسی جیمز انتخاب بازیگر الهام‌بخشی می‌شد، اما اگر او در این فیلمی که من دیدم ظاهر می‌شد، این ضعیف‌ترین فیلم کارنامه دوران بازیگری‌اش می‌شد.

رابرت واگنر بازیگری است که من همیشه از او در معروف‌ترین نقشش یعنی «هارت به هارت» (Hart to Hart) لذت برده‌ام، اما او در اینجا بی‌روح است. او قطعاً ظاهر مناسب این نقش را دارد، اما فیلمنامه کار زیادی به او نداده و نبود یک کارگردانی قوی هم کمکی به او نکرده است. هانتر و واگنر طوری به نظر می‌رسند که انگار واقعاً برادرند، اما در میان آنچه اساساً به یک فیلم اکشن تبدیل می‌شود، گرفتار شده‌اند. شخصیت‌ها شروع به توضیح دادن این موضوع می‌کنند که چرا جسی کارهای خاص خود را انجام می‌دهد، صفحه نمایش تار می‌شود، موسیقی چنگ یک سکانس فلاش‌بک دیگر را کلید می‌زند و ناگهان ما یک اپیزود پرانفجار از زندگی برادران جیمز را تماشا می‌کنیم.

فلاش‌بک‌ها آنقدر طولانی هستند و زمان زیادی را پوشش می‌دهند که من اغلب فراموش می‌کردم در وهله اول چه کسی در حال خاطره‌گویی است و نکته داستانشان چیست. یک نقطه قوت فیلم، جدای از فرم وایداسکرین، فیلم‌برداری صحنه‌های اکشن است. این فیلم یک اثر نسبتاً خشن است، به خصوص برای دهه ۱۹۵۰. سرقت نورث‌فیلد مینه‌سوتا بار دیگر در اینجا به تصویر کشیده شده و در دو جای عجیب از فیلم قرار گرفته، اما به خوبی از عهده آن برآمده‌اند. از دیگر سکانس‌های برجسته می‌توان به سرقت قطار و بمب‌گذاری در خانه مزرعه، به علاوه نسخه نسبتاً از نظر تاریخی دقیق قتل جسی اشاره کرد. این فیلم با تلویزیون رقابت می‌کرد و خشونت را کمی بالا برد تا مردم را از خانه‌هایشان بیرون بکشد و به سالن‌های سینما بکشاند. «داستان واقعی جسی جیمز» موفق می‌شود به یک پاورقی قابل تماشا و بی‌روح در تاریخ سینمای وسترن تبدیل شود و بسیار بهتر از فیلم افتضاح «یاغیان آمریکایی» (American Outlaws) است.