Bamako

CinemaSerf (منتقد)

اینجا یه جورایی یه داستان فرعی هم بین «مله» خواننده (با بازی عیسی مایگا) و شوهرش «شاکا» (با بازی تیکورا ترائوره) جریان داره، اما تمرکز اصلی فیلم — که جالب اینجاست کاملاً به زبان فرانسوی ساخته شده — روی یه دادگاه ساختگی و موقتی تو حیاط پشتی خونشونه. تو این دادگاه تلاش می‌شه برخی از آژانس‌های بین‌المللی که خیلی‌ها معتقدن دارن خون آفریقا رو توی شیشه می‌کنن، بازخواست بشن. توی بعضی کشورها مثل مالی و کامرون، تقریباً ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی صرف پرداخت سود بدهی‌ها می‌شه، در حالی که فقط ده درصد از این مبلغ برای خدمات اساسی اجتماعی و بهداشتی هزینه می‌شه. این دادگاه کاملاً قانونی تشکیل شده، با یه قاضی سرخ‌پوش که به استدلال‌های موافق و مخالف رسیدگی می‌کنه و بعضی وقت‌ها شنیدن این بحث‌ها واقعاً جذاب و گیراست. البته فیلم یکم بیش از حد کلی‌گویی می‌کنه و یه سری مسائل پایه‌ای رو نادیده می‌گیره؛ به خصوص چون فقط به مشکلات ناشی از مستعمرات سابق فرانسه در آفریقا می‌پردازه و کل قاره رو جوری نشون میده که انگار مشکلات همه‌جا یکسانه، در حالی که اصلاً اینطور نیست. همچنین هیچ اشاره‌ای به جنگ‌افروزی‌ها و فسادهای بعد از استقلال توسط کسانی که این آشفتگی رو از اروپایی‌های در حال رفتن به ارث بردن و اون رو فرصتی برای پر کردن جیب خودشون و تسویه‌حساب‌های قدیمی دیدن، نمی‌کنه. فیلم به زیبایی از ویژگی دادگاه‌های فرانسوی استفاده کرده که در اون وکلا به جای بازجویی از شهود، بیانیه و سخنرانی صادر می‌کنن؛ و همچنین توانایی حرفه‌ای اون‌ها رو در پنهان کردن کل بحث پشت اصطلاحات پیچیده حقوقی نشون میده که عملاً هرگونه شانس پیشرفت رو از بین می‌بره. وقتی زنی نامه‌ای رو رو می‌کنه که به نظر می‌رسه از حرفش حمایت می‌کنه، این واقعیت که نامه رو اشتباهی دریافت کرده و فرستاده برای مطبوعات، انگار مهم‌تر از محتوای خود نامه‌ست. این داستان خیلی خوب نشون میده که در نهایت، قانون اغلب برای خدمت به منافع کسانی استفاده می‌شه که بیشترین سود رو می‌برن (یا می‌خوان موقعیتشون رو حفظ کنن)، اون هم به قیمت آسیب زدن به قشر ضعیفی که قانون ظاهراً برای حمایت از اون‌ها وضع شده. بعضی جاها دیالوگ‌ها بیش از حد شعاری و تند میشن، اما این وسط حتی یه مینی‌سترن با بازی دنی گلاور هم داریم که احتمالاً می‌خواد نشون بده ارزش جون آدم‌ها در مقایسه با ثروت‌های کلان سرزمینشون چقدر ناچیزه. فیلم حسابی آدم رو به فکر فرو می‌بره و با اینکه یه جاهایی نقص‌هایی داره، ولی واقعاً ارزش دیدن داره.