Residue

tmdb28039023 (منتقد)

خوشم میاد که «باقیمانده» (Residue) یک فیلم معترضانه‌ست که خیلی شعاری و گل‌درشت اعتراض نمیکنه. جی (با بازی اوبینا نـواچوکو) فیلم‌ساز جوونیه که بعد از سال‌ها دوری به زادگاهش برمی‌گرده تا فیلم‌نامه‌ای درباره کودکی‌ش بنویسه، اما با محله‌ای روبرو میشه که کلاً تغییر کرده و دیگه قابل شناسایی نیست. به همین ترتیب، اون عملاً برای دوستان قدیمی و حتی شاید پدر و مادرش هم یک غریبه‌ست. کودکیِ از‌دست‌رفته‌ی جی توی شخصیت بهترین دوست قدیمیش، دمتریوس، نماد پیدا می‌کنه؛ کسی که جی در طول فیلم مدام سراغشو می‌گیره اما فقط پاسخ‌های مبهم و تند دریافت می‌کنه. تدوین فیلم که تکه‌تکه‌ست اما از هم گسیخته نیست، به حس سردرگمی جی کمک می‌کنه. مراوی گریما، نویسنده و کارگردان فیلم، به‌شدت مخالف اعیانسازی (gentrification) محله‌هاست، اما «باقیمانده» بیشتر از اینکه یک بیانیه هیجان‌انگیز و فراخوان برای مبارزه باشه، یک ثبت کاملاً شخصی و ذهنی از نارضایتی اوست.

این فیلم به‌عنوان اثری دوگانه از دیدگاه شخصی گریما و مهارتش در فیلم‌سازی، کم‌نظیره — هم از نظر هنری دلی و عمیقه و هم از نظر فنی دقیق. جالبه که جی ادعا می‌کنه فیلمش قراره صدای بی‌صدایان باشه، کاری که فیلم خودِ گریما در انجامش ناموفقه (تقریباً میشه گفت اگه جی نسخه‌ای خیالی از گریما باشه، فیلم جی هم دقیقاً شبیه همین Residue میشد). کسانی که آواره شدن دور و بر نیستن که شکایت کنن، و اون‌هایی هم که موندن ظاهراً خشم جی رو ندارن — تازه برعکس؛ اونا جی رو یک خائن و فراری می‌بینن و خود جی هم حواسش هست که نیومده که بمونه. طنز تلخ داستان اینجاست که کسی که کمترین آسیب رو از این ماجرا دیده، تنها کسیه که قضیه رو بزرگ می‌کنه (اینکه حقش رو داره یا نه، یه بحث دیگه‌ست). با در نظر گرفتن همه چیز، ممکنه بی‌قراری جی ریشه عمیق‌تر و متافیزیکی‌تری داشته باشه (نـواچوکو خیلی خوب نقشش رو به عنوان یه جوان بداخلاق، تلخ و ناراضی بازی می‌کنه؛ از اون آدم‌هایی که بی‌صبرانه می‌خوان از گتو بزنن بیرون، اما وقتی برمی‌گردن و می‌بینن گتویی در کار نیست، سرخورد می‌شن). شاید Residue نتونه موج اعیانسازی رو عقب برانه، اما آدم امیدوار میشه که لااقل تونسته باشه چند تا از دیوهای درونی کارگردان رو بیرون بکشه.