Usta

فیلم «استاد» (Usta) داستان دوغان (Yetkin Dikinciler) را روایت می‌کند؛ مکانیک سادهٔ خودرو که همیشه در آرزوی ساخت یک هواپیمای دوباله و تک‌موتوره بوده است. برای دوغان مهم نیست تا به حال چند هواپیما ساخته شده یا اینکه طرح او تغییری در صنعت هوانوردی جهان ایجاد می‌کند یا نه؛ تنها چیزی که می‌خواهد این است که به همه ثابت کند می‌تواند یک هواپیمای تک‌موتوره بومی طراحی کند و آن را به پرواز درآورد. از آنجا که دوغان مدت‌هاست در حیاط خلوت خانه مشغول کار روی این هواپیماست، همسرش امینه (Fadik Sevin Atasoy) چندان با اشتیاق او همراه نیست. امینه چندین سقط جنین داشته اما با وجود تمام خطرات، همچنان دلش می‌خواهد بچه‌دار شود. وقتی دوغان متوجه می‌شود برخی افراد باور ندارند او به آرزویش برسد، تصمیم می‌گیرد هواپیمای نیمه‌کاره‌اش را در نمایشگاه هوانوردی محلی به پرواز درآورد؛ اما هواپیما سقوط می‌کند و بدتر از آن، همسرش که احساس می‌کند به او بی‌توجهی شده، او را سر یک دوراهی اخلاقی رها می‌کند. دوغان میان زندگی مشترک و رویاهایش گیر کرده است؛ آیا باید دست از رویاپردازی بردارد یا زندگی در حال فروپاشی‌اش را نجات دهد؟ دوراهی دوغان شاید ساده به نظر برسد، اما در واقع داستان ناگفتهٔ بسیاری از مردم ترکیه است. متأسفانه مردم ترکیه در سیستم آموزشی‌ای رشد می‌کنند که خلاقیت و تفکر نوآورانه در آن سرکوب می‌شود. دانش‌آموزانی که در مدارس دولتی درس می‌خوانند، بدون استثنا به سیستم آموزشگاهی به نام «درسخانه» نیاز دارند که معادل همان کلاس‌های کنکور است. دانش‌آموزان معمولاً در آخر هفته‌ها (و گاهی بعد از ساعات مدرسه) برای آزمون ورودی تحت فشارهای سنگین قرار می‌گیرند. حتی بهترین دانشگاه‌ها هم دانشجویان را بر اساس یک آزمون کتبی چهارگزینه‌ای پذیرش می‌کنند. در واقع حتی موفق‌ترین دانش‌آموزان صرفاً بهترین گزینه‌سازها هستند، چون بدون تولید هیچ چیز ملموسی به نتیجه می‌رسند. منظورم این است که خیلی از مردم ترکیه مثل دوغان ناامید می‌شوند؛ درست مثل استادی که به دوغان می‌گوید: «ساخت یک گلایدر موتوری کار بزرگی نیست. مهم نیست ما اختراعش نکردیم، همین‌جا مونتاژش می‌کنیم. هدف پرواز کردنه، می‌تونی باهاش رقابت کنی؟». برای مصطفی کمال، بنیان‌گذار جمهوری مدرن ترکیه، تلاش برای رقابت یک مبارزه واقعی بود، اما در ترکیه‌ای امروز باید دست از رویاهایت بکشی و بفهمی که «سرمایه کافی نیست، باید رابطه، همکار و جامعه داشته باشی». بنابراین باید به کاراتاش و تیمش برای این بازنگری استادانه از ترکیه‌ای امروز تبریک گفت. در مورد بازیگران، بازی‌ها و فیلمبرداری باید گفت هماهنگی بین بازیگران قدیمی و جوان به زیبایی با فضایی گرم و دلنشین فیلم ترکیب شده است. شیمی بین آتاسوی و دیکینجیلر در نقش زن و شوهر ستودنی است. از طرفی شهر اسکی‌شهیر در شمال غربی ترکیه با رودخانه پورنوک و دره حاصلخیز فریجیا، معماری زیبا و پارک‌های هوانوردی‌اش چشم‌نوازی می‌کند. تنها چیزی که در این فیلم حوصله‌ام را سر برد، تکنیک برداشت بلند (سکوانس شات) بود، چون باعث می‌شد احساس کنی فیلم در نقاطی کش می‌آید و وقتی می‌فهمی زمانش زیر دو ساعت است متعجب می‌شوی؛ البته شنیده‌ام بهادر کاراتاش از این تکنیک استفاده کرده تا به بازیگران آزادی بیشتری بدهد. در مجموع، «استاد» یکی از بهترین فیلم‌های اخیر سینمای ترکیه است که حقش بود فروش بهتری داشته باشد و قطعا شایسته توجه بیشتری، به‌ویژه از سوی سینمادوستان محلی است.

سال انتشار: 2009 کارگردان: Bahadir Karatas ژانر: Drama نویسندگان: Ayfer Tunç، Bahadir Karatas امتیاز: 7.0