جوش: متحدہ آزادی

alcapoon (منتقد)

سینما یک رسانه بصری بسیار قدرتمنده. به فیلم‌ساز این امکان رو میده که درک عمیق و تفکربرانگیزی از ابعاد مختلف محیط اجتماعی اطرافمون ایجاد کنه. یک فیلم‌ساز موفق با استفاده از تصویر، صدا و در نهایت تدوین، تجربه‌ای سینمایی و فراتر از واقعیت می‌سازه تا جرقه‌ای برای اندیشه و احساسات مخاطب بزنه.

روز ۸ ژوئن ۲۰۱۳ در تورنتو، شاهد تلاش ارم پروین بلال (Iram Parveen Bilal)، فیلم‌ساز مستقل پاکستانی با فیلم «جوش» (نام انگلیسی: Against The Grain) بودیم؛ تجربه‌ای که ما رو به موقعیت‌ها و شرایط روی صفحه نمایش کاملاً نزدیک و همذات‌پندار کرد. وقتی تصاویر زیبای کراچی فریم به فریم روی پرده بزرگ نقش بست، حس نوستالژی کل سالن رو گرفت.

فیلم «جوش» ترکیبی جذاب از بهترین بازیگران صنعت سرگرمی پاکستان رو داره؛ از جمله آمنه شیخ (Aamina Sheikh)، محب میرزا (Mohib Mirza)، خالد ملک، نوین وقار، عدنان شاه تیپو، سلیم معراج، قیصر خان نظامانی، نایله جعفری، پروین اکبر، علی رضوی و فیضان حقی.

«جوش» داستان زن مرفهی هست که زندگی‌اش در یک لحظه از هم می‌پاشه. داستان زنی در جستجوی یک حقیقت خطرناک. داستان بزرگ‌ترین چالش پیشِ روی نظام ارباب‌رعیتی هنوز حاکم بر پاکستان: یعنی جوانان این کشور. فیلم به درگیری‌های ذهنی و درونی جوان‌ها می‌پردازه و نشون میده چطور ایستادگی و اتحاد می‌تونه راه‌حل مشکلات باشه.

آمنه شیخ نقش فاطمه رو بازی می‌کنه؛ زنی ثروتمند، با شعور اجتماعی بالا و خوشبخت. فاطمه با تدریس در مدرسه به جامعه‌ش خدمت می‌کنه و به نصرت‌بی، پرستارش، خیلی وابسته است و اونو مثل مادرش می‌دونه. اینکه اتفاقات مربوط به نصرت‌بی چطور مسیر زندگی فاطمه رو تغییر میده رو باید تو خود فیلم دید.

از همون فریم اول فیلم، نمی‌شه متوجه فیلمبرداری و تصویربرداری فوق‌العاده‌ش نشد و تحسینش نکرد. لوکیشن‌ها، زاویه‌ها و کلاً نحوه به تصویر کشیدن کراچی طوری بود که بعضی تماشاگرها می‌گفتند: «دلم می‌خواد دوباره برگردم و کراچی رو ببینم...»

اگرچه شک نیست که جذابیت‌های بصری در نگاه اول بیننده رو مسحور می‌کنه، اما چیزی که تجربه سینمایی رو لذت‌بخش می‌کنه، قدرت شخصیت‌پردازی‌هاست. همه چیز تو «جوش» واقعی به نظر می‌رسید؛ از صحنه‌های داخل کافه‌های شیک گرفته تا حاشیه‌نشینی‌ها و زاغه‌ها. ارم پروین بلال مهارت خودش رو در خلق یک تجربه بصری موثر به رخ کشیده.

پیام اصلی «جوش» اینه که اشتیاق و انگیزه یک نفر می‌تونه بقیه رو از بی‌تفاوتی بیرون بکشه و کاتالیزوری برای تغییر باشه. تا زمانی که خود مردم نخواهند تغییر ایجاد کنند، نمی‌شه بهشون کمک کرد؛ این همون کاتالیزوریه که تو فیلم می‌بینیم.

موسیقی فیلم اثر شاهی حسن، موسیقیدان باسابقه و همکارش نور لودهی هست. علاوه بر این، اندرو تی. مک‌کی، آهنگساز برنده جایزه بریتانیایی، روح اصلی موسیقی متن فیلم بوده. در کنار همه این‌ها، علی عظمت، استار راک پاکستان هم حضور داره. ترانه «Na re na» اون کاملاً با پیام فیلم هماهنگه. همون‌طور که ارم بلال می‌گه: «من عاشق این ترانه‌ام... بودن این آهنگ تو فیلم باعث افتخاره، اون انسان و آرتیست فوق‌العاده‌ای هست...»

اگه بخوایم از بازی‌های فردی بگیم، هیچ علامت سوالی روی عملکرد بازیگرا وجود نداره. از چهره‌های باتجربه مثل قیصر خان نظامانی و محب میرزا گرفته تا خالد ملک، همه باعث شدن فیلم خیلی باورپذیر بشه. بازی عدنان شاه تیپو تو نقش «گل‌شر» رو حتماً ببینید؛ تأثیر عمیقی رو ذهن مخاطب میذاره و ذهنیت کاراکتر رو عالی نشون میده!

ارم بلال در پاسخ به سوال ما درباره انتخاب آمنه شیخ گفت: «ازش تست گرفتیم، چند نفر دیگه هم مد نظرمون بودن، اما اون تو اتود عالی عمل کرد و نقش رو مال خودش کرد...»

در نهایت، «جوش» یک فیلم معمولی لالیوودی با رقص و عشق و اکشن نیست. فیلمی فکربرانگیزه که سوالات مختلفی رو تو ذهن ایجاد می‌کنه. جلسه پرسش و پاسخ پرشور با ارم پروین بلال بعد از فیلم، گواهی بر تأثیر قوی این اثر بود. تماشاگران درباره ابعاد مختلف فیلم حرف می‌زدند؛ بعضی‌ها حس نوستالژیک داشتند، بعضی‌ها از شخصیت‌پردازی‌های ملموس می‌گفتند، و بعضی‌ها هم درباره مبارزه مردم عادی زیر سایه ارباب‌رعیتی و بحران غذا صحبت می‌کردند.

فیلم «جوش» رو تو این عید و روز استقلال پاکستان تماشا کنید تا استقلال از طریق اتحاد رو جشن بگیرید. یک فیلم فوق‌العاده!