قانون شکنان

Brent Marchant (منتقد)

فیلم‌هایی درباره آدم‌های ضعیفی که بر موظعات به ظاهر غیرقابل غلبه غلبه می‌کنند، به لطف روایات الهام‌بخش‌شان معمولاً کار نسبتاً آسانی برای به دست آوردن دل بینندگان دارند. این موضوع به ویژه در مورد داستان‌های واقعی و همچنین فیلم‌هایی که حس و حال به شدت مناسب خانواده دارند، صادق است. با این حال، در عین حال، این آثار این خطر را هم دارند که در این ویژگی‌ها زیاده‌روی کنند و این موضوع دقیقاً در اینجا هم به شدت صدق می‌کند. این فیلم داستان تیم رباتیک رویابافان افغان (Afghan Dreamers Robotics Team) را روایت می‌کند؛ چهار دختر دبیرستانی پرشور و مبتکر (امبر افضلی، نینا حسین‌زاده، سارا ملال رو و مریم سراج) که به خاطر خلاقیت‌های مکانیکی مبتکرانه‌شان شهرت زیادی به دست آوردند. آن‌ها از مربی و راهنمای خود رویا محبوب (نیکول بوچهری)، یک برنامه‌نویس کامپیوتر افغان که رسالت خود را آشنا کردن دختران جوان کشورش با فرصت‌های موجود از طریق یک فناوری پیشگامانه و ناشناخته برای آن‌ها قرار داده بود، الهام گرفتند. و بنابراین، با کمک برادرش علی (نورین غلام‌گوس)، یک کارآفرین سخاوتمند کامپیوتر به نام سمیر سینا (علی فضل)، و سایر حامیان مالی متفرقه، محبوب تیمی ساخت که با موفقیت در تعدادی از مسابقات بین‌المللی رباتیک شرکت کرد. با این حال، با توجه به چالش‌های فراوانی که رویابافان در زمینه یافتن بودجه، تهیه مواد برای ساخت آثارشان و غلبه بر مقاومت مردان متعصب افغان که به‌طور کلی باور نداشتند زنان کشورشان ارزش تحصیل کردن را دارند، چه رسد به اینکه اجازه داشته باشند در فعالیت‌هایی مثل این شرکت کنند، دستیابی به آن هدف کار آسانی نبود. فیلم جدید نویسنده و کارگردان بیل گاتنتگ (Bill Guttentag) موفق می‌شود تمام تیک‌های لازم برای یک فیلم در این سبک را بزند، اما اغلب تمایل دارد در انتقال پیام‌هایش زیاده‌روی کند و روی نکاتی تأکید کند که درک آن‌ها نیازی به کوبیدن تو سر مخاطب ندارد. علاوه بر این، رویکرد اتخاذ شده در ساخت این اثر فاصله زیادی با اصالت دارد و از یک ساختار کاملاً کلیشه‌ای، قابل پیش‌بینی و فرمول‌بندی‌شده پیروی می‌کند که حتی بدون اطلاع قبلی از جزئیات این حماسه، چیز زیادی برای تخیل باقی نمی‌گذارد. به نوبه خود، فیلم نکات خوب و الهام‌بخشی درباره تعهد، پشتکار و نوآوری و همچنین ارزش فرصت‌های آموزشی برابر برای زنان مطرح می‌کند. همچنین از فیلم‌برداری هوشمندانه، موسیقی متنی متنوع و بازی‌های قابل تحسین از گروهی از بازیگران عمدتاً تازه‌کار بهره می‌برد. و همان‌طور که در اینجا مشهود است، تأثیر تلاش‌های محبوب برای تقویت آرمان‌های تحصیلی و حرفه‌ای زنان واقعاً چشمگیر بود و دانه‌های تغییر را برای جابجایی فرهنگ در سال‌های بین سرنگونی رژیم سرکوبگر طالبان و بازگشت بعدی آن به قدرت کاشت. متأسفانه، با وجود غیرقابل انکار بودن اهمیت این داستان، این اثر واقعاً مستحق فیلم بهتری بود تا چیزی که از طریق این تلاش به شدت ناامیدکننده ارائه شده است.