Домаќинство за почетници

Brent Marchant (منتقد)

ساختارهای «خانواده» جایگزین مدتی هست که شکل گرفته‌اند و چه در داخل و چه در خارج، در قالب‌ها و ترکیب‌های متفاوتی ظاهر شده‌اند. در خیلی از موارد، زمان برده تا با آزمون و خطا مشخص شود چه الگویی برای این گروه‌های متنوع بهتر جواب می‌دهد. این موضوع دقیقاً در این تصویرسازی از یک خانه چندقومیتی و عمدتاً کوئیر/LGBTQ+ در اسکوپیه، مقدونیه شمالی صدق می‌کند؛ خانه‌ای که پس از وقوع یک فاجعه برای مادر خانواده (آلینا صربان)، برای رسیدن به هماهنگی و ثبات دست‌وپا می‌زند. بازماندگان (آناماریا مارینکا، ولادیمیر تینتور، سامسون سلیم) باید بفهمند چطور دوباره سرپا شوند، به‌خصوص وقتی پای مراقبت از یک نوجوان پرخاشگر (میا مصطفی) و خواهر ناتنی کوچک، مهربان و عجیب‌باتجربه‌اش (ژادا سلیم) در میان باشد. این کار برای کسانی که مسئولیت را بر عهده دارند بسیار دشوار است، چرا که تجربه چندانی در این امور ندارند (و علاقه چندانی هم نشان نمی‌دهند). آن‌ها رسماً خود را در یک دوره فشرده «خانه‌داری برای مبتدیان» می‌بینند؛ دوره‌ای که یک پاشان در دنیای طبقه متوسط اسکوپیه است و پا دیگرشان در دنیای فقیرانه «شوتکا»، منطقه‌ای با فرهنگ کولی‌ها (روما).

سومین اثر گوران استولوسکی (نویسنده و کارگردان)، نگاهی جذاب به زندگی در مناطقی دارد که کمتر در سینما به آن‌ها پرداخته شده؛ آن هم از زاویه دید مجموعه‌ای از شخصیت‌های متنوع که زندگی‌شان کاملاً با خانواده‌های سنتی متفاوت است. این کمدی-درام خانوادگی شروع تا حدی پرافت‌وخیزی دارد، عمدتاً به این دلیل که روابط بین شخصیت‌های اصلی در ابتدا مبهم است و روایت داستان هم گاهی تکه‌تکه می‌شود و پایان برخی خطوط داستانی ناقص یا ناگهانی رها می‌شود (به‌ویژه در پرده سوم). همچنین اگر اطلاعات بیشتری درباره پس‌زمینه قومی شخصیت‌ها داده می‌شد به نفع بیننده بود، چون خیلی‌ها با این فرهنگ‌ها آشنایی ندارند. با این حال، همین که فیلم جا می‌افتد و ریتمش را پیدا می‌کند، جذاب‌تر وگیراتر می‌شود و تأثیر عمیقی بر مخاطب می‌گذارد؛ چرا که موقعیت‌های مطرح‌شده فارغ از ساختار خانواده، جنبه‌ای جهانی دارند. «خانه‌داری برای مبتدیان» قطعاً نقاط قوت و لحظات احساسی زیبایی دارد، اما کمی حیف است که این لحظات بیشتر نیستند. شفافیت و یکدستی بیشتر در روایت می‌توانست ارزش‌های این اثر را در به تصویر کشیدن دنیایی نادر و ندیده‌شده دوچندان کند.