Grand Tour

badelf (منتقد)

فیلم «گرند تور» (Grand Tour) اثر میگل گومز یکی از خلاقانه‌ترین و جسورانه‌ترین فیلم‌های سال‌های اخیر است و کاملاً لیاقت جایزه بهترین کارگردانی در جشنواره کن ۲۰۲۴ را داشت. گومز با الهام از آثار ساموئل سامرست موام یعنی «آقا در سالن پذیرایی» و «مِیبل»، اثری کاملاً اورجینال خلق کرده است؛ یک فرش قرمز سینمایی که سفرنامه، داستان عاشقانه، کمدی و تفکر فلسفی را با مهارت و چیره‌دستی نفس‌گیری به هم می‌بافد. فرض اولیه فیلم به ظاهر ساده به نظر می‌رسد: ادوارد، کارمند بریتانیایی بی‌اراده‌ای در برمه‌ی سال ۱۹۱۷، در آستانه عروسی‌اش فرار می‌کند، در حالی که نامزد شاد و مصمم او، مولی، در سراسر آسیا به دنبالش می‌رود. اما گومز این ساختار را به کاوشی عمیق درباره صمیمیت، ارتباط و دیدگاه فرهنگی تبدیل می‌کند. چیزی که در ابتدا یک اثر تاریخی به نظر می‌رسد، به تدریج ابعادی بسیار پیچیده‌تر به خود می‌گیرد. تناقض‌های تاریخی انباشته‌شده – تصاویر مدرن در کنار دکورهای استودیویی، صداهای معاصر که به صحنه‌های تاریخی راه پیدا می‌کنند – اشتباه نیستند بلکه انتخاب‌های هنری آگاهانه‌ای هستند. گومز زمان را درهم می‌شکند و گفتگویی بین گذشته استعماری و حال پساسلمانی ایجاد می‌کند که نحوه درک ما از تاریخ و «عجیب‌وغریب بودن» را به چالش می‌کشد. هسته عاطفی «گرند تور» در به تصویر کشیدن بی‌نظیر دو روح نهفته است که در زمان‌های مختلف از فضاهای مشابهی عبور می‌کنند. سفر ادوارد نشان‌دهنده ترس از صمیمیت و تعهد است، در حالی که تعقیب و گریز مولی تجسم فداکاری بی‌دریغ است. سفرهای جداگانه اما موازی آن‌ها به یک رقص استعاری تبدیل می‌شود که در پس‌زمینه‌ای از مناظر خیره‌کننده و برخوردهای فرهنگی اجرا می‌شود. فیلم با به هم رسیدن این دو نیمه در سکانس پایانی خیره‌کننده، از یک کمدی اسکروبال به اثری عمیقاً تکان‌دهنده تبدیل می‌شود. من شخصاً علاقه زیادی به رئالیسم جادویی دارم، و اگرچه گرند تور دقیقاً در آن ژانر قرار نمی‌گیرد، اما دست‌کم خویشاوند نزدیک آن است. گومز از تمام ابزارهای سینمایی موجود استفاده می‌کند – صداگذاری‌ها به زبان‌های مختلف آسیایی، فیلمبرداری خیره‌کننده سیاه‌وسفید، انتخاب‌های موسیقی درخشان از سازهای سنتی گرفته تا اجرای کارائوکه آهنگ «راه خودم» (My Way) – و تجربه‌ای حسی خلق می‌کند که هم از نظر فکری محرک است و هم از نظر عاطفی طنین‌انداز. «گرند تور» گویای ظرفیت بی‌نظیر سینما برای فراتر رفتن از مرزهاست – بین گذشته و حال، کمدی و تراژدی، شرق و غرب، اصالت و تظاهر. این فیلم مانند بهترین تجربه‌های سفر، صرفاً مناظر جدید را به ما نشان نمی‌دهد، بلکه دیدگاه ما را دگرگون می‌کند. ما از این سفر بزرگ بیرون می‌آییم در حالی که نه تنها خاطراتی کارت‌پستالی، بلکه درک عمیق‌تری از ارتباط انسانی در سراسر فواصل به ظاهر پرنشدنی زمان، فرهنگ و قلب با خود حمل می‌کنیم.