Zodiac Killer Project

Louisa Moore - Screen Zealots (منتقد)

مستند «پروژه قاتل زودیاک» ساخته چارلی شکلتون (Charlie Shackleton) با هدف واسازی و تحلیل ژانر مستندهای جنایی واقعی (True Crime) ساخته شده و فقط برای همین ایده بلندپروازانه‌اش مستحق تحسین زیادیه. اما این مفهوم جذاب، به جای اینکه سرگرم‌کننده باشه، کلافه‌کننده‌ست و فیلم بیشتر شبیه یک سخنرانی کند و خشک درباره ساختار مستندهای جنایی عمل می‌کنه تا یک اثر تحول‌آفرین.

در واقع توی فیلم، شکلتون مستندی رو توصیف می‌کنه که می‌خواسته درباره قاتل زودیاک بسازه اما نتونسته، عمدتاً به این دلیل که موفق نشده حق اقتباس داستان رو بگیره. بنابراین، فیلم به جای اینکه مستندی درباره زودیاک باشه، تبدیل شده به تحلیلی از خودِ این ژانر. تئوری کار فوق‌العاده جذاب به نظر می‌رسه، اما در عمل، بیشتر شبیه یک سری نریشنِ یکنواخت و یکسره است که روی تصاویر ثابت از جاهای معمولی مثل آشپزخونه، راهرو، خیابون‌های خلوت و صندلی‌های رستوران پخش می‌شه. از نظر بصری اصلاً جذاب نیست و باعث می‌شه احساس کنید به جای دیدن یک فیلم واقعی، دارید توی جلسه ارائه‌ی طرح یک مستند شرکت می‌کنید.

البته شکلتون مشاهدات دقیق و هوشمندانه‌ای هم درباره فرمول تکراری مستندهای جنایی ارائه می‌ده؛ از اتکا به تصویرسازی‌های کلیشه‌ای مثل ضبط‌صوت، اتاق بازجویی و بازسازی‌های بی‌کیفیت گرفته تا روش‌هایی که فیلم‌سازان اطلاعات رو تحریف یا دست‌چین می‌کنند تا فرضیه‌های خودشون رو درباره جرمی که دست روش گذاشتن ثابت کنند. این لحظات پتانسیل فیلم رو برای ایجاد فکرهای جالب درباره این ژانر نشان می‌ده، اما متأسفانه زیر کوهی از نریشن‌های خشک و بی‌وقفه مدفون شده. شکلتون به جای این‌که این تم‌ها رو به شکلی پویا و جذاب بررسی کنه، انگار ترجیح داده خیلی کند و بی‌رمق ازشون بگذره؛ طوری که من واقعاً دلم می‌خواست حرف زدن کمتر باشه و تصویر و تحرک بیشتری ببینم.

ریتم فیلم به طرز دردناکی کنده و شامل سکانس‌هایی می‌شه که نمای دو دقیقه‌ای از اشیای بی‌حرکت نشون می‌دن، در حالی که گوینده با لحنی یکنواخت درباره ظرایف رسانه‌های جنایی حرف می‌زنه. از نظر بصری خیلی بی‌روحه و چیزی بیشتر از کلماتِ شنیداری ارائه نمی‌ده (واقعاً اگه کتاب صوتی می‌شد خیلی بهتر بود!).

در مجموع، «پروژه قاتل زودیاک» بیشتر شبیه یک تحلیل خسته‌کننده و یک فرصت ازدست‌رفته‌ست. ژانر جنایی واقعی کاملاً آماده کالبدشکافی و تحلیله، اما روشی که این فیلم پیش گرفته اصلاً جواب نمی‌ده.

نویسنده: لوئیزا مور / SCREEN ZEALOTS