The Librarians

CinemaSerf (منتقد)

این مستند واقعاً دلهره‌آور است؛ مستندی که جنگ‌های فرهنگی آمریکا را میان دو جبهه کاملاً متضاد به تصویر می‌کشد، جنگی که کتابداران مدارس را وسط این گرداب گیر انداخته است. با سیاسی‌تر شدن روزافزون آموزش و منابع آموزشی، والدین و سیاستمداران بیش از پیش نسبت به آنچه «شستشوی مغزی» می‌پندارند واکنش نشان داده و دست به ممنوع کردن کتاب‌ها می‌زنند. نه، معمولاً پای امثال یوزف گوبلز در میان نیست که پشت تریبونی مزین به صلیب شکسته سخنان نفرت‌پراکنانه بگوید؛ در خیلی از موارد، این‌ها فقط والدین معمولی‌ای هستند که می‌ترسند فرزندانشان در سنین پایین از سوی افرادی با اهداف خاص، در معرض محتوای فاسدکننده قرار بگیرند! آیا کسی قانون مشابه «بند ۲۸» مارگارت تاچر در بریتانیا را به یاد دارد که حدود چهل سال پیش تلاش کرد به همین اهداف برسد؟ آن زمان وحشتناک بود و حالا هم دست‌کمی از آن ندارد؛ و اینکه عده‌ای از متخصصان صرفاً به خاطر تلاش برای پایبندی به وظایفشان طبق متمم اول قانون اساسی، زیر سایه تهدید به خشونت زندگی کنند واقعاً بهت‌آور است. فیلم ماهیت کاملاً سلیقه‌ای اعمال این سانسورها و همچنین انگیزه‌های مذهبی افراد درگیر و حامیان مالی گروه‌هایی را که با آزادی بیان مخالف‌اند، به تصویر می‌کشد.

اما مشکل من با این مستند، عدم تعادل آن است. به کتابداران میکروفون داده می‌شود، اما حتی یک نفر از آن‌ها دیدگاهی موافق نظارت یا مداخله ندارد. شاید در میان هزاران کارمند کتابخانه در آمریکا واقعاً کسی با این نظر وجود نداشته باشد، اما راستش بعید می‌دانم؛ به همین خاطر فیلم گاهی بیش از حد یک‌طرفه به نظر می‌رسید. علاوه بر این، ندیدم حتی با یک کتابدار مرد مصاحبه شود. برای اینکه یک مناظره اثرگذار باشد و به راه‌حلی ختم شود، باید صدای هر دو طرف به یک اندازه شنیده شود. هیچ گفت‌وگوی رودررویی با والدینی که نگران جنسی‌سازی زودهنگام فرزندانشان هستند وجود ندارد. درست است، تصاویر خبری و ویدیوهای خانگی زیادی از جلسات هیئت‌مدیره مدارس هست، اما برای اینکه بفهمیم چرا فضا تا این حد متشنج شده، باید حرف هر دو طرف را بشنویم و ببینیم آیا اصلاً امکان سازش وجود دارد یا نه.

این مستند سناریویی را نشان می‌دهد که سازش در آن غیرممکن به نظر می‌رسد؛ اما همان‌طور که عده‌ای به شکل وحشتناکی به برخی کتابداران برچسب «پدوفیل» می‌زنند، فیلم هم برخی از والدین را افرادی متعصب و نادان جلوه می‌دهد. این اثر بدون شک سیاست‌های به شدت کوته‌بینانه و سرکوبگرانه‌ای را زیر ذره‌بین می‌برد و قطعاً باعث شد قدردان این باشم که در کشوری بزرگ شدم که در آن خدا، همان‌طور که در فیلم هم اشاره می‌شود، در کلیسا ماند و پایش به کلاس‌های درس باز نشد. این مستند تحریک‌آمیز و از جهات زیادی منزجرکننده است، اما در طول نود دقیقه، این فرصت وجود داشت که حداقل تلاشی برای درک دیدگاه‌ها و نگرانی‌های افرادی انجام شود که فیلم به‌راحتی آن‌ها را قضاوت و تمسخر می‌کند.