Lilly

Brent Marchant (منتقد)

پرتره زنان پرقدرت، مصمم و پویا که با وجود شانس کم، شجاعانه در برابر مخالفت‌های سرسختانه می‌ایستند، همیشه یکی از جذاب‌ترین و الهام‌بخش‌ترین تجربه‌هایی بوده که میشه روی پرده سینما به تماشاش نشست. یکی از جدیدترین آثار این سبک، فیلم زندگینامه‌ای اقتباسی ریچل Феلدمن (Rachel Feldman)، نویسنده و کارگردان اثر، درباره فعال خستگی‌ناپذیر اما ناخواسته، لیلی لدبتر با بازی پاتریشیا کلارکسون (Patricia Clarkson) است. فیلم روایتگر مبارزه صبورانه اما بی‌امان شخصیت اصلی داستان، مدیر سابق کارخانه گودیر در آلاباماست که می‌خواد حق حقوقی برابر برای زنانی که درآمدشان بسیار کمتر از همتایان مردشان است بگیرد.

لدبتر بعد از ۱۹ سال کار و عملکردی فوق‌العاده، تنزل مقام پیدا کرد و در نهایت اخراج شد؛ آن هم صرفاً به این خاطر که یک «آشوب‌طلب» شناخته می‌شد، چون گزارش‌های زیادی از رفتار نا his عادلانه با زنان ثبت کرده بود و جرئت کرده بود وقتی فهمید حقوقش خیلی کمتر از مردان کارخانه است اعتراض کنه. او شکایتش رو به دادگاه برد؛ جایی که ابتدا برنده شد اما بعداً در مرحله تجدیدنظر به خاطر یک خلا قانونی در قانونی که ظاهراً برای تضمین حقوق برابر نوشته شده بود، شکست خورد. این حکم جنجالی ۵ به ۴ دیوان عالی علیه شاکی، باعث خشم قاضی روت بیدر گینزبورگ (Ruth Bader Ginsburg)، نویسنده رای مخالف شد که توجه عمومی زیادی رو جلب کرد و منجر به یک طرح قانون‌گذاری برای اصلاح قانون و حذف آن روزنه شد؛ تلاشی که لدبتر و گینزبورگ نقش کلیدی در آن ایفا کردند و حمایت نامزدهای ریاست‌جمهوری دموکرات ۲۰۰۸ مثل باراک اوباما و هیلاری کلینتون رو جلب کردند.

اگرچه روایت فیلم تا حدودی کلیشه‌ای و فرموله‌شده است، اما پیامش کاملاً روشن و ساده است: عدالت یعنی عدالت، صرف‌نظر از جنسیت یا حقوق مربوطه. این اثر داستان‌های پرکشش و احساسی زنان شجاعی که برای عدالت می‌جنگیدند رو به یاد میاره، مثل فیلم‌های «نورما ری» (1979)، «ارقام پنهان» (2016) و «بر اساس جنسیت» (2018). فیلم در انتقال روح این مفاهیم پر از شور و اشتیاق عمل می‌کنه اما خوشبختانه توی دام شعارزدگی، نصیحت‌های جدی، خودبرتربینی یا موضع‌گیری حزب‌گرایانه افراطی نمی‌افته. اثر بدون اینکه به مردستیزی، زورگویی حزبی یا محکوم‌کردن جیغ‌وجاری شرکت‌ها متوسل بشه، حرفش رو می‌زنه و دقیقاً رو پیام اصلی یعنی عدالت باقی می‌مونه.

فیلم‌ساز همچنین شرایط این پرونده رو بدون ساده‌انگاری یا نگاه تحقیرآمیز به‌خوبی توضیح میده؛ اون هم با استفاده ماهرانه از آرشیو مصاحبه‌های گینزبورگ که داستان لدبتر رو شرح میده؛ یک روایت زنده که به بیننده کمک می‌کنه دقیقاً بفهمه توی هر بخش از فیلم چه اتفاقی داره می‌افته. داستان عناصر عاطفی و ملموسی هم داره که نشون میده لیلی در طول این مسیر از نظر شخصی چه سختی‌هایی کشیده؛ به‌ویژه کنار آمدن با مشکلات سلامتی همسر همواره پشتیبانش (با بازی جان بنجامین هیکی) و تلاش برای ترمیم رابطه سردشده‌اش با پسرش (ویل پولن). بعلاوه، با پیش رفتن داستان، بیننده شاهد همکاری‌های متعهدانه او با همکارانش است؛ از جمله وکیل اصلی‌اش (توماس سادوسکی)، یکی از حامیان لایحه اصلاح‌شده یعنی نماینده جورج میلر (ری بنگستون) و اعضای مرکز ملی حقوق زنان در واشنگتن (دیردر لاوجوی، رودا گریفیس).

بدون شک «لیلی» یکی از دست‌کم‌گرفته‌شده‌ترین فیلم‌های سال ۲۰۲۵ است؛ فیلمی که شایسته دیده شدن بیشتر و مخاطبان گسترده‌تر است. اما خوشبختانه الان برای پخش آنلاین در دسترسه. فقط می‌تونیم امیدوار باشیم روزی برسه که دیگه نیازی به ساخت چنین فیلم‌هایی نباشه، اما تا اون روز، شانس آوردیم که فیلم‌هایی مثل این هستن تا بهمون یادآوری کنن چقدر کار هنوز باقی مونده و چطور باید قدم‌ها رو به جلو برداشت.