Notturno

CinemaSerf (منتقد)

اگرچه به نظرم این مستند کمی بی‌هدف جلو می‌رفت، اما دو سکانس به شدت جذاب در این اثر از جانفرانکو روزی وجود داشت که برای من خیلی برجسته بودند. در اولی، پسربچه‌ای را می‌بینیم که دیواری پر از نقاشی‌های ظاهراً بی‌معنی بچه‌ها در کلاس درسش را توصیف می‌کند که در واقع معنایی بسیار شوم‌تر دارند؛ و در دومی، گروهی از مردان با لباس‌های قرمز را می‌بینیم که طوری زندانی شده‌اند که مرا یاد شرایط مرغ‌های تخم‌گذار صنعتی می‌انداخت. بقیه تصاویر این مستند که طی حدود سه سال فیلم‌برداری جمع‌آوری شده‌اند، به خوبی نشان می‌دهند که زندگی در «خلافت» برای جوامع مختلف، به‌ویژه ایزدی‌ها در سراسر سوریه، کردستان، لبنان و بخش‌هایی از عراق چگونه بوده است؛ آن‌هم در حالی که داعشِ متعصب و نظامی‌گری، تفسیر خودش از شریعت اسلامی را بر منطقه‌ای نسبتاً وسیع از خاورمیانه تحمیل می‌کرد. هیچ نریشن و صداپیشه‌ای روی فیلم نیست، فقط مجموعه‌ای از مشاهدات است که گاهی با دیالوگ‌هایی از میان مردمی همراه می‌شود که دارند با نابودی شهرها و روستاهایشان کنار می‌آیند. با اینکه فیلم به افراط‌گری‌های اقتدارگرایی جدیدشان هم اشاره می‌کند، اما این پوچی مرگبارِ خیلی از زندگی‌هاست که در اینجا به نمایش گذاشته می‌شود. مردم به‌وضوح امید، ایمان و خوش‌بینی دارند و این با وجود فروپاشی اطراف جامعه‌شان بسیار چشمگیر است؛ چیزی که به لطف فیلم‌برداری‌ای که گاه بسیار صمیمی است و گاه ابعاد وسیعی را به رخ می‌کشد، به خوبی ثبت شده است. با این حال، فیلم کمی سرگردان است و شاید چارچوب زمانی هزار روزه‌اش تمرکز قدرتمندی ندارد. این فیلم در بهترین حالت، بازتابی تاثیرگذار از زندگی‌ای است که در آن دین‌دار بودن و قدرت، بشریت و آزادی را بلعیده‌اند و با وجود این همه، زندگی برای خیلی‌ها به عادی‌ترین شکل ممکن جریان داشته است؛ اما فکر می‌کنم فیلم به یک ستون فقرات واقعی‌تر و شخصیت‌پردازتر نیاز داشت. با این وجود، ارزش یک بار دیدن را دارد.