جنگ کلمات

Brent Marchant (منتقد)

پیش از تهاجم وحشیانه روسیه به اوکراین، فدراسیون تحت امر رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین در تلاش برای سرکوب یک جمهوری مستقل، کمپینی به همان اندازه غیرقابل تصور از خشونت و بربریت را علیه مردم چچن به راه انداخته بود. با این حال، جنایات هولناک و نسل‌کشانه‌ای که علیه مردم چچن اعمال شد، در آن زمان به طور گسترده شناخته شده نبود، به ویژه در میان شهروندان خود روسیه. اما یک خبرنگار شجاع تصمیم گرفت این وضعیت را تغییر دهد. خبرنگار آنا پولیتکوفسکایا (با بازی ماکسین پیک)، خبرنگار روزنامه مستقل «نوایا گازتا» - که توسط میخائیل گورباچف، رهبر پیشین اتحاد جماهیر شوروی، با ماموریت بازگوی حقیقت به عنوان جایگزینی برای پروپاگاندا رسمی دولت روسیه تاسیس شده بود - وظیفه آگاه کردن مردم از وحشت‌هایی را که در چچن رخ می‌داد، بر عهده گرفت. با حمایت بی‌دریغ سردبیرش دیمیتری موراتوف (با بازی کیران هایندز)، پولیتکوفسکایا از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۶ شجاعانه تلاش کرد تا صدای اتفاقات هولناکی باشد که در این جمهوری عمدتاً مسلمان رخ می‌داد؛ حوادثی که به عنوان ابزاری برای مقابله با «تهدید رو به رشد تروریسم» در داخل مرزها و مناطق اطراف «توجیه» می‌شدند.
گزارش‌های صریح و بی‌امان پولیتکوفسکایا، به همراه انتقادات تندش از رژیم پوتین، به تدریج توجه جهانیان را به خود جلب کرد، برای او دعوت نامه‌ای برای سخنرانی در شورای امنیت سازمان ملل به ارمغان آورد و جایزه روزنامه‌نگاری بشردوستانه عفو بین‌الملل در سال ۲۰۰۱ را نصیبش کرد. اما نوشته‌ها و فعالیت‌هایش هزینه‌بر بود؛ از جمله سوءقصد به جان او، شکنجه رابط چچنی‌اش (با بازی فادی الشیاد)، تیره‌شدن روابط با فرزندانش (هری لوتی، نائومی باتریک) و نابودی حرفه شوهرش ساشا (با بازی جیسون آیزاکس)، که یک مجری موفق برنامه‌های گفتگومحور تلویزیونی بود. اما از دیدگاه پولیتکوفسکایا، این چالش‌ها به این می‌ارزید که راز کثیف پوتین را برملا کند. در واقع، اگر گزارش‌های متعهدانه پولیتکوفسکایا نبود، جهان احتمالاً چیزهای بسیار کمتری درباره حدود ۶۰,۰۰۰ قربانی شورش چچن می‌دانست.
فیلم بلند جیمز استرانگ که بر اساس وقایع واقعی ساخته شده، داستانی جذاب - هرچند در جاهایی فرمول‌زنده و اپیزودیک - روایت می‌کند که تأثیر فوق‌العاده کار قهرمان داستان و همچنین پیامدهای دردناک آن روی خودش و نزدیکانش را بررسی می‌کند. این اثر با بازی‌های قدرتمند و خیره‌کننده گروه بازیگران، به ویژه هایندز، آیزاکس و به خصوص پیک، به زیبایی جان گرفته است؛ بازیگرانی که همگی نقش‌آفرینی‌های برجسته‌ای ارائه می‌دهند که کاملاً لایق توجه در فصل جوایز است. اما پیام این فیلم فراتر از کارهایی است که پولیتکوفسکایا در چچن انجام داد؛ این فیلم نور درخشانی بر کار شجاعانه خبرنگاران در سراسر جهان می‌تاباند که جان خود را در راه پوشش دادن داستان‌های تکان‌دهنده نبرد، شکنجه و نسل‌کشی در نقاط داغ سیاسی جهان به خطر انداخته‌اند (و از دست داده‌اند).
این اثر یادآور بسیاری از فیلم‌های عالی و افشاگر قبلی است که داستان‌های مشابهی را روایت کرده‌اند؛ فیلم‌هایی مانند «میدان‌های کشتار» (۱۹۸۴)، «باشگاه افعی» (۲۰۱۸)، «یک جنگ خصوصی» (۲۰۱۸) و «جنگ داخلی» (۲۰۲۴). «کلمات جنگ» به خاطر دستاوردهایش به حق در کنار آن آثار قرار می‌گیرد و با تأثیرگذاری به همه ما - و نه فقط خبرنگاران - یادآوری می‌کند که در برابر آنچه در اطراف ما در جریان است یا ممکن است شکل بگیرد، هوشیار بمانیم.
متأسفانه، این فیلم اکران کوتاهی در سینماها داشت و تا حد زیادی از نظرها پنهان ماند و احتمالاً در زمان اهدای جوایز سینمایی امسال نیز نادیده گرفته خواهد شد. اما به نظر من، این فیلمی است که حتماً باید دید و اکنون در چندین پلتفرم آنلاین برای استریم در دسترس است. تماشای آن را از دست ندهید.